Boelwerfarchief verhuist naar Rijksarchief Beveren

Op 11 december droeg Temse het Boelwerfarchief over aan het Rijksarchief van Beveren. Onze gemeente bewaart het archief in het Daccagebouw in de Kasteelstraat, maar dat verdwijnt uit het gemeentelijk patrimonium. Het archief krijgt dus een nieuwe bewaarplaats.

Op 15 mei 1996, twee jaar na het faillissement van Boelwerf, werd het archief officieel overgedragen aan de Gemeente Temse. Onze gemeente bewaart het sindsdien in het Daccagebouw in de Kasteelstraat.

Dit archief is van belang voor de sociaal-economische en industriële geschiedenis van de gemeente. Maar er zijn in 2025 noch middelen noch tijd voor het verder archiveren van dit omvangrijke archief. Bovendien verdwijnt het Daccagebouw uit het gemeentelijk patrimonium. Er moest dus een nieuwe locatie gezocht worden. Het archief is op 11 december 2025 overgedragen aan het Rijksarchief Beveren.

Historiek

Het faillissement van de Boelwerf in Temse luidde in 1994 het einde van de Belgische scheepsbouwindustrie in. Een aanzienlijk deel van het bedrijfsarchief kon toen gered worden. De historische waarde van het Boelwerfarchief overstijgt het lokale niveau want Boelwerf was samen met Cockerill Yards in Hoboken decennialang de voornaamste bouwer van zeeschepen in België.

Op 15 mei 1996 werd een groot deel van het archief van de Boelwerf officieel overgedragen aan Lokaal Bestuur Temse. Dat gebeurde tijdens een plechtigheid in de archiefzaal van het Daccacomplex, waar het 230 meter lange archief werd ondergebracht.

Temse selecteerde toen vooral de documenten die belangrijk zijn voor zowel de sociaal-economische geschiedenisbeschrijving van de Boelwerf als voor de plaatselijke geschiedenisbeschrijving. De Temsese selectie bevat foto’s, films, dossiers van doopplechtigheden en tewaterlatingen, documentatiemappen, prijsvragen, correspondentie, facturen, folders, meetbrieven, informatie over proefvaarten…

Deze selectie werd uitgevoerd door archivaris Digna Coppieters met Abel Piryns als gids. Curator Jozef Dauwe bracht achteraf nog een kofferbak met interessant syndicaal archiefmateriaal. Met het oog op toekomstige tentoonstellingen werden ook objecten uitgekozen zoals werkkledij, klein werkmateriaal, maquettes, puzzels, stempels, wegwijzers… en zelfs de sleutel van de koffiemachine.

Voor de ordening van het omvangrijke archief en de basisinventarisatie zorgde burgemeester Luc De Ryck ervoor dat Monnic Blijweert als eerste Smetbaner (arbeidscontract vernoemd naar minister van Arbeid Miet Smet) in Temse aan de slag kon. 

Van versnipperde bewaring naar centralisatie

Het Rijksarchief Beveren ontving na het faillissement van de Boelwerf de algemene gegevens en boekhoudings- en basisdocumenten van de vennootschap. Andere bestemmelingen van het archief waren het centrum voor de bedrijfsgeschiedenis van de Ufsia, het Nationaal Scheepvaartmuseum van Antwerpen, de Zeemacht, de Bibliotheek van de Maritieme technologie en het Nationaal Lasinstituut in Brussel. Zij ontvingen specifieke archieven voor hun werking. Stukjes van de collectie zijn ook bij privépersonen terecht gekomen.

In 2008 verscheen een eerste inventaris van Rijksarchivaris Johan Dambruyne. Hiermee werd het archief dat tussen 1995 en 2007 aan het Rijksarchief werd overgedragen, ontsloten.

Ondertussen bleef het Rijksarchief Boelwerfarchief ontvangen waaronder foto’s, scheepsplannen, archiefstukken over de scheepswerf tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit resulteerde in 2018 tot een tweede inventaris.

Met de huidige schenking van 230 meter Boelwerfarchief door Lokaal Bestuur Temse is er wellicht een 3de inventaris in de maak.

Overdracht naar het Rijksarchief

Ondanks het belang van het geschonken archief voor de sociaal-economische en industriële geschiedenis van de gemeente, zijn er binnen het lokaal bestuur noch middelen en noch tijd voor het verder wetenschappelijk ontsluiten van het omvangrijke archief. Bovendien verdwijnt het Daccagebouw, de locatie van het archief, uit het gemeentelijk patrimonium.

Zo startte de zoektocht naar een nieuwe geschikte locatie en werd er contact opgenomen met het Rijksarchief.

Het papieren archief verhuisde op 9 december letterlijk naar het Rijksarchief in Beveren. Voor de resterende verzamel- en tentoonstellingsobjecten is er nog contact met de vereniging Op Stoapel.

Op 11 december 2025 vond de officiële ondertekening plaats van de schenking en aanvaarding in zaal De Schelde in AC De Zaat.

Gepubliceerd op vrijdag 19 dec 2025 om 11.24 u.
Naar top