We spreken over leegstand als een woning of gebouw minstens 12 opeenvolgende maanden niet bewoond of effectief gebruikt wordt.
Een gebouw dat in hoofdzaak gediend heeft voor een economische activiteit, wordt niet beschouwd als leegstaand, zolang de oorspronkelijke beoefenaar van deze activiteit een gedeelte van het gebouw bewoont en dat gedeelte niet afsplitsbaar is.
Een woning die geïnventariseerd is op de inventaris ‘ongeschikt-onbewoonbaar’ door Wonen-Vlaanderen, wordt niet opgenomen in het gemeentelijk leegstandsregister.
Procedure
Hoe wordt een woning/gebouw opgenomen?
De leegstand van een woning/gebouw wordt vastgesteld in een technisch verslag en een fotodossier. Dit komt er na een onderzoek waarbij de vaststellingen gebeuren vanop de openbare weg. Het College van Burgemeester en Schepenen beslist over de opname van deze woningen/gebouwen in het gemeentelijk leegstandsregister. De eigenaar wordt via een aangetekende brief op de hoogte gebracht en ontvangt ook een administratieve akte van leegstand, het technisch verslag en het fotodossier. De datum van opname in de inventaris is de datum van de administratieve akte.
Beroep aantekenen
Binnen een termijn van 30 kalenderdagen, startend vanaf de derde werkdag na de aangetekende verzending van de kennisgeving, kan de betrokken persoon beroep aantekenen bij het College van Burgemeester en Schepenen tegen de opname in het leegstandsregister. Het beroep verloopt via een aangetekende zending. Stuur alle nodige bewijsstukken mee. Deze bewijsstukken bevatten minimaal volgende gegevens:
- de identiteit en het adres van de indiener
- het nummer van de administratieve akte en het adres van het gebouw of de woning waarop het beroepschrift betrekking heeft
- de motivatie van het beroep
- één of meer bewijsstukken die aantonen dat niet voldaan is aan de voorwaarden voor leegstand, met dien verstande dat de vaststelling van de leegstand betwist kan worden met alle bewijsmiddelen van gemeen recht, met uitzondering van de eed. In het geval van verhuring dient, samen met andere bewijsstukken, minstens ook een geregistreerd huurcontract te worden voorgelegd.
Het College doet uitspraak over het beroep en bezorgt zijn beslissing met een aangetekende brief binnen een ordetermijn van 90 dagen.
Verandering van eigenaar (of zakelijk recht)
Bij elke overdracht van een zakelijk recht (eigendom, vruchtgebruik, erfpacht, …) op een in het leegstandsregister opgenomen goed moet de zakelijk gerechtigde uiterlijk één maand na de overdracht, de overdracht schriftelijk melden aan de administratie. Hij moet minimaal vermelden:
- de datum van de overdracht
- de naam en het adres van de nieuwe verkrijger(s)
- de naam en de standplaats van de instrumenterende notaris voor zover van toepassing
- de coördinaten van het betrokken onroerend goed
De zakelijk gerechtigde van een in het leegstandsregister opgenomen goed is verplicht om elke kandidaat-koper vooraf te informeren over de opname in het leegstandsregister van de woning en/of het gebouw dat hij wil verkopen.
Schrapping uit het leegstandsregister
Schrapping van een woning/gebouw uit het leegstandsregister gebeurt enkel op uitdrukkelijk en schriftelijk verzoek via aangetekende brief.
- Een woning wordt uit het leegstandsregister geschrapt nadat de eigenaar bewijst dat de woning gedurende minstens 6 opeenvolgende maanden wordt gebruikt om te wonen. De datum van schrapping is de eerste dag van de aanwending overeenkomstig de functie. Het effectief gebruik zal blijken uit de inschrijvingen in de bevolkingsregisters of desgevallend na een onderzoek ter plaatse.
- Een gebouw wordt uit het leegstandsregister geschrapt nadat de eigenaar bewijst dat het gebouw voor minstens de helft van de totale oppervlakte gedurende een termijn van minstens 6 opeenvolgende maanden wordt gebruikt volgens de functie. De datum van schrapping is de eerste dag van de aanwending overeenkomstig de functie. De administratie stelt deze aanwending vast via administratieve data of na een onderzoek ter plaatse.
Mogelijke gevolgen van opname in leegstandsregister
- Wanneer de woning 12 maanden in het leegstandsregister is opgenomen, moet de eigenaar een gemeentelijke belasting op leegstand betalen conform het geldende belastingreglement.
- Er rust een recht van voorkoop op elke woning die opgenomen is in het leegstandsregister. Dat betekent dat bepaalde besturen (de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen, de sociale huisvestingsmaatschappij, de gemeente en eventueel ook het OCMW) het recht hebben om bij een geplande verkoop de woning aan te kopen tegen de afgesproken prijs.
- Onder bepaalde voorwaarden kan de gemeente van rechtswege een sociaal beheersrecht krijgen over de woningen die in het leegstandsregister zijn opgenomen.
- De koper van een geregistreerd pand kan een vermindering krijgen op de heffingsgrondslag voor de bepaling van de registratierechten.
Regelgeving
- Vlaamse Codex Wonen van 2021, artikelen 2.9 tot 2.14 van de gecodificeerde decreten over het Vlaamse woonbeleid
- Decreet van 9 juli 2021 met wijziging van diverse decreten over wonen
