Natuurgebieden en Scheldepark Afdrukken

 

Roomkouter

Historiek

Tot in de jaren 1980 is er intensief gewerkt aan de ontginning van de natuurlijke kleilaag in de ondergrond van Steendorp. In de grote Roomkoutergroeve is de klei-exploitatie het langste verder gezet. Na de ontginning was de groeve jarenlang het onderwerp van een lokale maatschappelijke controverse. Meermaals werden pogingen ondernomen om de kleigroeve op te vullen met afvalmaterialen (o.a. baggerspecie), maar dit kon mede door de actieve inzet en verzet van de plaatselijke vzw Steendorp Leefruimte verhinderd worden.

In de loop van 2004 werd besloten om de Roomkouter op te vullen met zand afkomstig van de werken voor de aanleg van het Deurganckdok te Doel. Het opvullen begon in maart 2006 en eindigde in november 2007.

 

Eigendom en Beheer

De Roomkouter is eigendom van de afdeling Maritieme Toegang van het departement Mobiliteit en Openbare Werken van de Vlaamse overheid. De Roomkouter is opgesplitst in:

  • Roomkouter-Noord (3 ha): wordt beheerd als parkgebied door het gemeentebestuur.
  • Roomkouter-Zuid (14 ha): wordt beheerd als natuurgebied door de Vlaamse overheid.                           

Voor beide zones werd een beheerplan opgemaakt waarin doelstellingen, beheermaatregelen en mogelijkheden (recreatiezone, wandelroutes, …) van het gebied werden vastgelegd. Het gemeentebestuur kreeg subsidies voor de opmaak en de uitvoering van het beheerplan.

 

(Ontspannings)mogelijkheden in de Roomkouter

Roomkouter-Noord

Het gebied bestaat uit verschillende zones waar kinderen en volwassenen terecht kunnen voor sport en spel, zijnde petanquevelden, speelzone met speeltuigen, Finse piste (loopparcours van 940 meter voor joggers rondom Roomkouter-Noord) en een voetbalveldje.

Roomkouter-Zuid

Dit gedeelte wordt beheerd als natuurgebied. Dit betekent dat deze zone beschermd is en dat vooral aandacht besteed wordt aan de (ontwikkeling van de) natuur. Om de natuur een handje te helpen, werden een aantal ingrepen uitgevoerd, onder meer: heraanleg van de vijver, de aanleg van een zwaluwwand voor oeverzwaluwen en aanplantingen (zomereik, lijsterbes, hazelaar, meidoorn, …).

Bijgevolg kan in dit gebied enkel gewandeld worden op de aangeduide paden.

 

Praktische informatie 

De Roomkouter is vrij toegankelijk en ligt langsheen de Kapelstraat in Steendorp. De ingang van het domein bevindt zich ter hoogte van de Kapelstraat huisnummer 170. Ook via de Kapelstraat 112A kan je de Roomkouter bereiken. Het domein is ook bereikbaar via het Fort.

 

Opening Roomkouter 12 september 2010:

Steendorp_Opening_Roomkouter_12.09.10_006     Steendorp_Opening_Roomkouter_12.09.10_005

 

Gelaagpark

Beschrijving van het gebied

De klei werd in kiepwagentjes vervoerd naar de steenbakkerij. Overblijfselen hiervan zijn de rails in het Gelaagpark dat omgevormd werd tot een wandelpad.

Het gebied (6,5 ha) is een voormalige kleigroeve. Het telt vier grote en één kleinere waterplas. Rond deze plassen heeft zich spontaan een bos ontwikkeld met boswilg, ruwe berk, eenstijlige meidoorn, rode kornoelje, zwarte els, hazelaar, gewone vlier en populier. De kruidlaag bestaat hoofdzakelijk uit grote brandnetel, kleefkruid en braam.

 

Eigendom en Beheer

Het Gelaagpark is eigendom van de afdeling Maritieme Toegang van het departement Mobiliteit en Openbare Werken van de Vlaamse overheid en wordt beheerd door het gemeentebestuur.

 

(Ontspannings)mogelijkheden in het Gelaagpark

Doorheen de jaren is het Gelaagpark uitgegroeid tot een bos waar het aangenaam vertoeven is. Zowel kinderen als jongeren kunnen van het natuurschoon profiteren. Wandelen kan op de aangelegde wandelpaden. Kinderen kunnen, alleen of in groep, in het bos spelen.

Op één van de waterplassen kan gevist worden.

Mountainbiken en fietsen is verboden.

 

Praktische informatie 

Het Gelaagpark is vrij toegankelijk en is gelegen in de Kerkhofstraat rechtover het kerkhof van Steendorp.

 

Provinciaal domein Roomacker

Beschrijving van het gebied

In dit domein zijn drie kleiputten gelegen, overblijfselen van de kleiwinning door de Antwerpse Machinesteenbakkerijen Tielrode (A.M.T.). Vanaf 1981 werd meermaals naar deze kleiputten verwezen als mogelijke stortplaats Klasse 2, wat op hevig verzet stuitte bij de plaatselijke bevolking. Onder impuls van Milieuwerkgroep Ons streven vzw uit Tielrode kon de stortbedreiging afgewend worden. In 1993 kocht het Provinciebestuur van Oost-Vlaanderen dit domein van 12 ha aan.

De naam Roomacker verwijst naar de familie Van Roome, die in de 16de eeuw in Tielrode woonde en deze akkers in bezit had. Het was vroeger gebruikelijk dat een stuk land of akker naar de eigenaar werd genoemd, vandaar de naam Roomacker.

Het gebied is ondertussen uitgegroeid tot een waardevol natuurgebied voor passieve recreatie met een prachtige flora en fauna.

 

Beheer en beleid

Het domein van 12 ha, wordt als wandelgebied beheerd. Het Provinciebestuur van Oost-Vlaanderen is eigenaar.

Na de aankoop van De Roomacker sloten het Provinciebestuur van Oost-Vlaanderen en het gemeentebestuur Temse een overeenkomst af, om de taken te verdelen. Samengevat, zorgt het provinciebestuur voor de uitvoering van eerder grootschalige werken terwijl het gemeentebestuur instaat voor het dagelijkse toezicht en beheer.

 

Praktische informatie 

Provinciaal domein De Roomacker

Hofstraat

9140 Tielrode

De Roomacker is iedere dag open van zonsopgang tot zonsondergang.

De toegang is gratis.

 

Het Kijkverdriet, een belangrijke zoetwaterschor

Het Kijkverdriet, gelegen tussen de kil (= inham rivier), de Schelde en de Scheldedijk, is een buitendijks gebied van 4 ha, dat deel uitmaakt van de zoetwatergetijdengebieden langs de Zeeschelde.

De naam Kijkverdriet, destijds aan het schor gegeven, kan o.a. op volgende manier worden verklaard: toen onze voorouders het schor als grasveld in beheer namen, stelden ze al vlug vast dat de opbrengsten aan gras op verre na niet in verhouding stonden tot hun inspanningen, zeker niet wanneer ze één en ander vergeleken met de hoeveelheid gras die drogere en beter toegankelijke gronden voorbrachten, na verloop van tijd keken ze met verdriet neer op de resultaten van hun inspanningen.

 

Het Schouselbroek, huis aan de Schelde

Het Schouselbroek is een polder die dateert uit de 13de eeuw en is 150 ha groot.

Gescheiden door de Lange Dreef, wordt dit gebied gevormd door de Oost-Sivepolder en het Schouselbroek, maar wordt op de topografische kaart in zijn geheel aangeduid als Schouselbroek.

De naam is afgeleid van scaldi (= Schelde) en sali of zele (= huis uit één ruimte) en betekent dus huis aan de Schelde.

De Oost-Sivepolders was eertijds geen eigendom van de heren van Temse, maar van de anderen (= sive). Gelegen ten oosten van Temse werd het gebied dan de Oost-Sivepolder genoemd.

Als gevolg van meerdere dijkdoorbraken zijn in het broek een aantal wielen te vinden, waarvan het Nieuwe Wiel (1953) het meest recente is.

Lange tijd in gebruik voor landbouw, evolueerde het gebied in het begin van de 20ste eeuw naar een wissencultuur (= teelt van wilgen in grienden of wissen voor de mandenvlechterij). Een belangrijke activiteit was ook het winnen van turf tot 1880, dat tijdelijk werd hervat tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Tegenwoordig bestaat het Schouselbroek voor 60-70 % uit populierenakkers.

De waarde van de fauna en de flora wordt hoog ingeschat en het Schouselbroek heeft voor Temse op gebied van natuur dan ook een grote betekenis.

 

Groot Broek, een hooilandgebied

Het Groot Broek ligt deels op Sombeke en deels op Elverseels grondgebied. Een broek is een ander woord voor moeras. Het waren oorspronkelijk buitendijkse gebieden van een rivier, in dit geval de Durme, die tot de dijken werden gebouwd.

De aanblik wordt bepaald door hooilandpercelen en in de voorzomer kan je hier een kleurrijk schouwspel bewonderen van de roodbloeiende veldzuring, samen met de geelbloeiende scherpe boterbloem. Op de overgangen naar de woonzone vinden we boswederik, rivierhelmkruid en slanke sleutelbloem. Het is er een ideaal broedgebied voor de kievit, de blauwborst en de rietgors. De buizerd en de torenvalk zijn vaste jagers in deze biotoop.

 

Klein Broek

Het Klein-Broek is gelegen tussen de herberg “Ons Streven” en de (oude) brug van Hamme. Op het gewestplan is dit gebied nagenoeg volledig ingekleurd als bosgebied. Graslanden, maïsakkers en een aantal kleine bosjes hebben dit meersengebied omgevormd tot een versnipperde, maar gevarieerde biotoop. Hier liggen ook de natuurreservaatjes De Rotten en Het Kantrilleken, beheerd door de vzw De Durme.

 

Potpolder of Tielrode-Broek

Na de overstromingsramp van 1976 werd het Sigmaplan opgesteld. Het omvatte het verhogen en verstevigen van de dijken, de aanleg van 13 potpolders en een stormvloedkering in Oosterweel. Zo werd het Tielrode-Broek, dat reeds in 1264 werd bedijkt, omgevormd tot een potpolder van 97 ha, omringd door een dijk op Sigmahoogte (8 meter), waarvan een gedeelte aan de Scheldekant slechts 6,8 meter hoog is, zodat bij stormvloed het scheldewater in de potpolder kan vloeien. Hierdoor vermindert de waterstand stroomopwaarts, zodat het overstromingsrisico afneemt.

In de winter, bij vriesweer, zet men de polder soms onder water ten behoeve van de schaatsers.

 

Scheldepark

Het Scheldepark is een restant van het oude kasteelpark. Van vóór de 12de eeuw stond hier aan de Schelde de waterburcht Herckenstein, afgekort tot Hercke en Arcke, die in 1783 werd gesloopt. In 1787 werd meer noordwaarts een kasteel gebouwd, met als laatste eigenaar de familie Janssens de Varebeke. De volksmond spreekt nog steeds van den bos van Janssens. Het kasteel werd in 1965 gesloopt voor de bouw van het zwembad (opengesteld tot december 2015 - nieuwbouw 2016-2018)). Het oude toegangshek en de rustende leeuw (in kunststeen) van de Sint-Niklase beeldhouwer Frans Van Havermaet zijn blijvende getuigen van het roemrijke verleden. Het oorspronkelijke park werd gedeeltelijk onteigend in het kader van de bouw van de naoorlogse Scheldebrug. Het restant werd door de Staat aan het Gemeentebestuur overgedragen (1958), op voorwaarde dat het een publiek karakter kreeg.

 

Het huidige park, in Engelse landschapsstijl, is meer dan 200 jaar oud en heeft een oppervlakte van ca. 4 ha, d.i. 1/3 van het oorspronkelijke park. Het bomenbestand is zeer verscheiden: eik, beuk, kastanje, olm, plataan, linde, acacia, esdoorn, Spaanse aak… In het Scheldepark bevinden zich waardevolle, eeuwenoude beuken en eiken van het bostype met een omtrek tot 4,5 m. In het park worden ook voorjaarsbloeiers aangetroffen, zoals bosanemoon, gevlekte aronskelk en muskuskruid. Er komen heel wat zangvogels voor, o.a. de boomklever en boomkruiper. In de herfst kent het park een rijke variëteit aan paddestoelen.

Het Scheldepark is vrij toegankelijk.

Quickwin_foto2Quickwin_foto3Quickwin_foto1

 

 

Meulebroek

Een verland moeras van ca 3ha, grenzend aan het Scheldepark.

Laatst aangepast op maandag, 17 juli 2017 13:59
 

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies zijn kleine informatiebestanden die automatisch op de harde schijf van jouw computer bewaard worden. Cookies maken het mogelijk om de toegang tot de site en de navigatie te vergemakkelijken en sneller en efficiënter te laten verlopen. Sommige cookies zorgen ervoor dat een website grafisch netjes verschijnt, andere dat een websiteapplicatie correct werkt. Cookies zijn ook nodig voor analyses van het surfgedrag bv. via Google Analytics (zie hierboven). U kunt uw browserinstellingen aanpassen zodat cookies niet worden aanvaard of dat u een waarschuwing krijgt wanneer u cookies krijgt toegestuurd. U kan ons privacybeleid en ons cookiebeleid onderaan de pagina terugvinden.

Door op ok te klikken aanvaard u het gebruik van cookies door deze website.