Home Gemeentediensten Groendienst
Fort van Steendorp Afdrukken

 

Van militair bolwerk…

In het begin van de 19e eeuw ging het jonge België op zoek naar een strategie om haar grondgebied te verdedigen. In 1859 koos de regering Antwerpen als sluitstuk van de Belgische landsverdediging. De Scheldestad werd omgebouwd tot een grote vestingstad, met een nieuwe omwalling en een fortengordel, waar o.a. de bouwwerken van Mortsel, Borsbeek en Wilrijk nog getuigen van zijn. De vesting had één doel: als het land ooit aangevallen werd, konden leger en overheid er veilig op de hulp van bevriende naties wachten om het land te heroveren. In 1865 was dit immense vestingwerk klaar. Nog geen tien jaar later was door de snelle evolutie van de munitie het fort al grotendeels achterhaald: het geschut reikte alsmaar verder en de granaten waren krachtiger dan ooit. Een tweede fortengordel, op ruim 15 kilometer van Antwerpen, leek de oplossing, maar dit was financieel niet haalbaar.

 

Ondertussen plande het leger wel vooruitgeschoven stellingen (bruggenhoofden) op een veilige afstand van de stad. Deze bruggenhoofden moesten het leger een veilige aftocht naar Antwerpen bieden en bovendien kon het leger vanuit deze posities de vijand opnieuw aanvallen. Om deze reden was in Steendorp een fort nodig. In oorlogstijd moest het de bruggenhoofden van Bazel en Wintam verdedigen en de Schelde afsluiten. Het Fort Steendorp werd tussen 1883 en 1892 gebouwd onder leiding van vestingbouwer Henri Alexis Brialmont. Dit fort was meteen het laatste bakstenen fort in ons land.

Toen in 1906 toch beslist werd om een tweede fortengordel rond Antwerpen te bouwen, maakte het Fort Steendorp deel uit van deze 94 kilometer lange hoofdweerstandstelling. Maar in 1914 slaagde de Duitse bezetter er in om deze tweede fortengordel te doorbreken. De vesting Antwerpen viel en het Belgische garnizoen verliet het Fort Steendorp op 10 oktober 1914. Voor de aftocht blies de legerleiding de munitie en de wapens in het fort op, waardoor de gebouwen zwaar beschadigd raakten.

 

Na de oorlog verloor het fort zijn verdedigingsfunctie. Het leger gebruikte de vesting achtereenvolgens als kazerne, militaire fabriek, munitiedepot en als oefenterrein voor springstoffen. Op het einde van de 20ste eeuw had het fort geen enkel militair nut meer. Om de overblijvende delen van de ondergang te redden, werd het Fort Steendorp in 1997 als monument beschermd. Twee jaar eerder had de omgeving van het fort al het statuut van beschermd landschap gekregen.

 

… naar een vijfsterrenhotel voor vleermuizen

Ondertussen verwierf het fort faam als een bijzonder waardevol natuurgebied. De hoge vochtigheidsgraad, de talrijke ondergrondse ruimtes en de specifieke temperatuursomstandigheden zorgen ervoor dat er minstens acht verschillende soorten vleermuizen in het fort overwinteren, waaronder de watervleermuis, de grijze grootoorvleermuis, de dwergvleermuis en de ingekorven vleermuis. Jaarlijks overwinteren nu circa 1200 vleermuizen in het fort.

 

Ook tal van zang- en roofvogels en eenden vinden hun weg naar het fort. En ondertussen wist een jong bos het gebied steeds verder in te palmen. In december 2001 verwierf het Agentschap voor Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid het Fort Steendorp. Het Fort Steendorp is nu een Vlaams natuurreservaat dat een speciale beschermingsstatus geniet in het kader van de Europese Habitatrichtlijn.

 

Info: www.natuurenbos.be/nl-BE/Domeinen/Oost-Vlaanderen/Fort_Steendorp.aspx

 

Laatst aangepast op woensdag, 27 juli 2011 16:28
 
 

Groendienst

AC De Zaat - Frans Boelplein 1 2de verdieping | Loket 10-12
9140 Temse
tel. 03 710 12 36/38
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

Groenambtenaar

Vereecken Wim
AC De Zaat, Frans Boelplein 1 2de verdieping
9140 Temse
tel. 03 710 12 37
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
Openingsuren:
Maandag tot vrijdag
08.30 - 12.00 u.
Woensdag
08.30 - 12.00 u.
13.30 - 16.00 u.
Zaterdag 08.30-12.00 u.: enkel Infobalie en Burgerzaken (bevolking, burgerlijke stand, pensioenen, vreemdelingen, rijbewijzen en strafregister)

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies zijn kleine informatiebestanden die automatisch op de harde schijf van jouw computer bewaard worden. Cookies maken het mogelijk om de toegang tot de site en de navigatie te vergemakkelijken en sneller en efficiënter te laten verlopen. Sommige cookies zorgen ervoor dat een website grafisch netjes verschijnt, andere dat een websiteapplicatie correct werkt. Cookies zijn ook nodig voor analyses van het surfgedrag bv. via Google Analytics (zie hierboven). U kunt uw browserinstellingen aanpassen zodat cookies niet worden aanvaard of dat u een waarschuwing krijgt wanneer u cookies krijgt toegestuurd. U kan ons privacybeleid en ons cookiebeleid onderaan de pagina terugvinden.

Door op ok te klikken aanvaard u het gebruik van cookies door deze website.