Home
Bezienswaardigheden Afdrukken
Huis de klokke

 

Dit diep hoekhuis in rococostijl met barokelementen (Markt 4) werd tussen 1764 en 1776 gebouwd in opdracht van toenmalig burgemeester Jan Franciscus van Strydonck. In 1918 werd het grondig gerenoveerd. Van 1966 tot 1972 was het Gemeentemuseum erin ondergebracht.
In de jaren ’80 liet de nieuwe eigenaar restauratiewerken uitvoeren.
Het medaillon van een Romeinse keizer in de voordeur is van de hand van de Temsese beeldhouwer Philip Nijs (1724-1805). Het is versierd met guirlandes (bloemversiering) en onderaan met fasces (symbool van heerschappij over leven en dood in oude Rome).
Het huis is beschermd bij Koninklijk Besluit van 21/2/1974.

 

 

 

Hoekhuis Oeverstraat 2


Dit hoekhuis in Lodewijk XVI-stijl werd al in 1624 vermeld als herberg De Gouden Leeuw. In de geschiedenis van Temse was het onafgebroken een belangrijk horeca- en/of handelspand. De laatste restauratie vond plaats in 2001-2002.

 

 
Herenhuis Oeverstraat 4

 

Dit fraai herenhuis met markante voorgevel werd in 1911 gebouwd, naar de plannen van architect Karel Nissens, de ontwerper van het gemeentehuis. Opdrachtgever was Lucien Reynaerts, eigenaar van de Bloemmolens Reynaerts op de Markt tot ± 1904. Benevens de gevel is ook de vos op het dak merkwaardig. Vóór Wereldoorlog I was de katholiek Lucien Reynaerts schepen van openbare werken. Zijn politieke, socialistische tegenstrever Karel Van Hoeylandt schreef in zijn gemeenteraadsverslagen in de socialistische pers vaak: En de vos sprak…, doelend op L. Reynaerts: Toen deze laatste het huis Oeverstraat 4 bouwde, liet hij een vos op het dak plaatsen, kijkend in de richting van de Leie, waar Karel Van Hoeylandt woonde. Het huis kreeg bovendien als opschrift Hier huist de vos.

 

 
Dekenij Oeverstraat 5

 

Het oorspronkelijke pand werd opgericht door de Paters Oratorianen in 1761. Tijdens de Franse Revolutie werd het samen met de overige kloostergebouwen (tot aan de linkerstraathoek) aangeslagen als kerkelijk goed en openbaar verkocht. In 1846 kocht het gemeentebestuur het huis aan en stelde het als woning ter beschikking van pastoors en onderpastoors. De bouw van de tweede verdieping volgde in 1900, naar de plannen van gemeentearchitect Frans Smet. De komst van de eerste deken in 1912 veranderde de benaming pastorie in dekenij. Het cultuurhistorisch waardevol gebouw, opgetrokken in Lodewijk XV-stijl, werd eind 2002 opgenomen in de ontwerplijst van te beschermen monumenten.

 

 
Jommeke

 

Dit bronzen beeld werd vervaardigd door Valeer Peirsman in opdracht van Jommeke-auteur Jef Nys, die het aan Temse schonk. Het werd officieel onthuld op 27/9/1998 en staat symbool voor Temse als stripgemeente.

 

 

 

 
Lezende jeugd

 

Het beeld stelt twee zittende, lezende figuren in brons voor: een meisje dat in een boek leest en een jongen die met een gesloten boek in de hand over haar schouder meeleest. Het lezende tweetal zit op een arduinen sokkel, die op zijn beurt is opgesteld in het midden van een natuurstenen ondergrond in de vorm van een opengeslagen boek. Lezende Jeugd is een werk van beeldhouwer Valeer Peirsman. Het werd gerealiseerd in opdracht van het gemeentebestuur in het kader van het decreet tot integratie van een kunstwerk in een door de Vlaamse Gemeenschap gesubsidieerd gebouw, in dit geval de bibliotheek.

 

 
Oud-schoolgebouw Paters Oratorianen

 

Dit bepleisterd bijgebouw, aangehecht aan de achtergevel van het hoekhuis, werd oorspronkelijk opgericht in 1650 als schoolgebouw (Collegium Wasiana) in opdracht van de Paters Oratorianen, een kloosterorde die in Temse was gevestigd van 1631 tot 1797, in de gebouwen vanaf de hoek van de Paterstraat tot Oeverstraat 5 (dekenij). In de 17de en 18de eeuw was het Collegium Wasiana één der meest vooraanstaande Latijnse scholen van Vlaanderen. Op het einde van de 18de eeuw werd het oud-schoolgebouw verbouwd in classicistische stijl. Het complex, omwald door een park en bakstenen afsluitmuur, was destijds aan de noordzijde begrensd door de Guldenwal, een intussen verdwenen waterloop. Het gebouw is privé-bezit.

 

 
Atelier Valeer Peirsman

 

Beeldhouwer Valeer Peirsman (°Tielrode, 20/04/1932) is de schepper van de beeldengroepen De kaailopers en De tuysscher en de azijnzeker op de Wilfordkaai, het Priester Poppemonument aan de decanale kerk, het H. Amelbergabeeld boven de toegang tot de decanale kerk, de beelden Lezende Jeugd en Jommeke aan de bibliotheek, het moeder en kind-beeldhouwwerk Mariadal in de gelijknamige seniorenwijk, de palingschuit aan de gevel van restaurant Palingshuis op de Wilfordkaai en De veerman aan het veer in Tielrode. Zijn atelier, Akkerstraat 27, is toegankelijk voor groepen na telefonische afspraak (tel./fax 03-771 14 16).

 

 
Pand Kamiel Wautersstraat 14

 

Dit diep huis met trapgevel, gedateerd 1664, werd beschermd als monument bij Koninklijk Besluit van 31/8/1977. Bij besluit van de Gemeenschapsminister van Ruimtelijke Ordening en Huisvesting van 4/7/1991 werd de bescherming met het oog op de integratie met het aanpalende warenhuis ongedaan gemaakt, met uitzondering van de gevel en het dak. Het gebouw komt in zijn huidige algemene verschijningsvorm reeds voor op de oudste kaart van Temse (1612). Het is het enige overgebleven renaissancebouwwerk in de gemeente. In de 18de eeuw werd het aangekocht en bewoond door de beroemde beeldhouwersfamilie Nijs (cf. O.L.V.-kerk). Nadat het in 1921 het lokaal was geworden van de plaatselijke Socialistische Partij, werd het in 1978 verkocht aan een handelsfirma; daarop volgden grondige verbouwingswerken aan de achterbouw. De socialistische beweging bleef er nog gehuisvest tot 1989, het jaar van de volledige integratie ervan in het aanpalende warenhuis Nopri, dat in 1999 zijn deuren sloot. Het complex is intussen door een bouwpromotor aangekocht, met de bedoeling het om te bouwen tot commerciële ruimten en appartementen.

 

 
De Gulden Cop, Kasteelstraat 1

 

Dit markant hoekhuis werd grondig verbouwd in het begin van de 20ste eeuw naar een ontwerp van de Temsese architect Triphon De Smet, winnaar van de Prijs van Rome voor bouwkunde in 1902. De lijstgevel bestaat uit machinesteen in provinciale art nouveaustijl. In 1982 werd het gebouw opnieuw grondig vernieuwd en omgevormd tot taverne. De Gulden Cop is de oudste herberg van Temse. Tot zover men het opsporen kan in het gemeentearchief, is er een drankgelegenheid met die naam (eerste vermelding: 1506); deze herberg stond echter naast het huidige gebouw (Markt). Wellicht ontleende hij zijn naam aan een uithangbord dat een gulden kop (= drinkbeker) voorstelde. In de loop der jaren breidde de herberg zich uit tot de hoek van de Kasteelstraat.

 

 
Gemeentemuseum

 

Het Gemeentemuseum, eigendom van het gemeentebestuur, werd in 1942 gesticht door de toenmalige schepen van onderwijs Jean Boeykens (1901-1987). Het huidige museumgebouw (Kasteelstraat 16) werd officieel geopend op 18/11/1983. De gevel werd eind 1997 gerenoveerd. Het Gemeentemuseum omvat twee tentoonstellingsruimten: 1. een ruimte voor wisseltentoonstellingen (eerste verdieping), die bestendig voor nieuwe interessepunten zorgen; 2. een ruimte voor de vaste tentoonstelling Temse aan de Schelde (tweede verdieping), met plaats voor o.a. schip en scheepsbouw, archeologische vondsten, de H. Amelberga (patrones van Temse),… Openingsuren: zaterdag 14-18 uur, zondag 10-12 uur en 14-18 uur. Info: tel. 03-711 05 26.

 

 

 
 

 

 

 
Heilige Ambelberga - Vlietpark

 

Het bronzen beeld van de Heilige Amelberga, van de hand van Karel Aubroeck, staat sinds 1964 in dit parkje. De Heilige Amelberga (690, Rodange, Groot-Hertogdom Luxemburg-772, Temse) is de beschermheilige van Temse. Volgens de legende bereikte ze Temse op miraculeuze wijze: via de Schelde, op de rug van een steur. Een eeuwenoude bedevaart ter ere van Sint-Amelberga is de wegom (23 km). Het parkje, in 1958 aangelegd door het Ministerie van Openbare Werken, is een restant van het vroegere kasteeldomein Janssens de Varebeke. In 1991 kreeg het de naam Vlietpark naar de (overwelfde) waterloop de Vliet, die in de onmiddellijke omgeving naar de Schelde vloeit.

 

 
Toegangshek kasteeldomein Janssens de Varebeke

 

De voortuin van het vroegere kasteel, gebouwd tussen 1783 en 1787 in classicistische stijl, werd rond 1892 van de toegangsdreef afgesloten door een nieuwe zuilenrij in classicistische stijl (kunstrichting die kunsten en letteren van Grieken en Romeinen navolgde). Na de afbraak van het kasteel in 1965 bleef het toegangshek met zijn monumentale pijlers staan. Bovenop de pijlers staan gecanneleerde vazen in Lodewijk XVI-stijl. Opvallend zijn de rammenkoppen en de festoenen (versiering met allerlei vruchten).

 

 
Landhuis familie Sloor

 

Dit alleenstaand landhuis, Kasteeldreef 14, dateert uit het begin van de 19de eeuw en ligt in een omhaagd park met vele hoogstammige bomen. In 1861 werd het aangekocht door August Sloor, die het aan de achterzijde uitbreidde. Tot het rijk uitgewerkt interieur behoort een Egyptische zaal, die tussen 1870 en 1881 eigenhandig door August Sloor werd geschilderd.

 

 
Leeuw - Scheldepark

 

Dit arduinen leeuwenbeeld is een restant van het vroegere kasteeldomein, waarvan de familie Janssens de Varebeke de laatste eigenaar was. Het is van de hand van beeldhouwer Frans Van Havermaet (Sint-Niklaas, 1828-1899), schepper van o.a. de standbeelden van cartograaf Gerardus Mercator in Rupelmonde en Pater De Smet in Dendermonde, en het O.L.V.-beeld op de toren van de Sint-Niklase Onze-Lieve-Vrouwekerk. De leeuw symboliseert de opvattingen en de persoonlijkheid van de Vlaamsgezinde opdrachtgever: Louis Janssens-Smits (1832-1884), kasteelheer en senator. Het huldegedicht van Lodewijk De Koninck op het voetstuk is door weersinvloeden onleesbaar geworden.

 

 
Fonteinhoeve met kapel

 

De kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeën, gelegen aan de rand van het Scheldepark en de toegang tot de Fonteinstraat, en de hoeve, Fonteinstraat 2, werden met hun omgeving als dorpsgezicht beschermd bij Koninklijk Besluit van 18/9/1981. De schilderachtige hoeve (17de eeuw), in privé-bezit, bestaat uit een woonhuis en dienstgebouwen, in U-vorm gegroepeerd. De restauratie van de hoeve werd in 1991 voltooid.

 

 

 
In de stroom van de tijd

 

Dit kunstwerk van Emiel Uytterhoeven (°Beerzel, 1951) uit Kalmthout werd speciaal ontworpen voor het gerenoveerde marktplein, officieel in gebruik genomen op 13 december 1996. Het beeld van 2,50 m hoog is in een cirkelvormige waterbak van natuurstenen tegels geplaatst. Het water stroomt van bovenaan in de holte naar beneden over de ronde stenen. De bodem van de kuip helt af, zodat het water samenvloeit in het diepste punt. Het gedeelte van de bodem waarop het beeld staat, komt niet onder water. De steenmassa in hardgraniet lijkt te splijten. Bovenaan is enkel de lijn van de barst zichtbaar. Dan opent het blok zich. In de openstaande barst van de steen begint het gepolijste oppervlak van bovenaan af langzaam meer en meer te golven. Deze zachte binnenzijde staat in fel contrast met de ruwe buitenzijde van de steen. De holte is als het ware een opengebroken koesterplaats voor ei- of coconvormen. De ronde vormen suggereren expansiekracht, een innerlijk potentieel. Zij symboliseren de volgende generatie, de toekomst. Het stromend water (symbool voor leven) is het verbindend element en symboliseert de tijdstroom.

 

 

 
Borstbeeld Arthur Wilford

 

Arthur Wilford (Temse, 1851-St.-Joost-ten-Node, 1926), lid van de vooraanstaande familie Wilford (cf. Wilfordkaai), was een voornaam pianist en componist. Hij studeerde aan het Koninklijk Muziekconservatorium te Brussel en stichtte de uitgeverij Het Vlaamsche Lied en de Vlaamsche Muziekschool, de eerste Nederlandstalige muziekschool in Brussel, later Wilfordschool genoemd; van 1904 tot zijn overlijden was hij directeur van deze instelling. Arthur Wilford speelde een belangrijke rol in de verspreiding van de Vlaamse muziek. Het oorspronkelijke borstbeeld van de hand van de Brusselse beeldhouwer War Van Asten (1888-1958) stond van 1933 tot 1991 op het grasplein rechtover De Watermolen. Met het oog op de plaatsing van de beeldengroep De kaailopers enerzijds en de noodzakelijke restauratie van het beeld anderzijds, werd het in de lente van 1991 verwijderd. Het beeld bleek echter dermate aangetast, dat restauratie onmogelijk was. Op basis van het origineel creëerde Valeer Peirsman een nieuw beeld. Het kreeg een plaats op de volledig heringerichte hoek van de Wilfordkaai, waar tot 1970 het woonhuis stond waar beeldhouwer Karel Aubroeck opgroeide. Het beeld werd officieel onthuld op zaterdag 20 juni 1992 ter gelegenheid van de opening van de Kaaifeesten.

 

 

 

 
Onze-Lieve-Vrouwekerk

 

De stichting van de decanale kerk van Temse wordt toegeschreven aan de Heilige Amelberga (690-772), beschermheilige van Temse, omstreeks 770. In de loop der eeuwen vonden verscheidene verbouwingen en uitbreidingen plaats. Zo werd in 1591 de oostelijke gevel van de linkerkruisbeuk doorgekapt om het Onze-Lieve-Vrouwkoor te bouwen; op dezelfde wijze werd in 1842 het H. Amelbergakoor opgetrokken. De barokke toren, ontworpen door Adriaan Nijs, dateert uit 1721. De westgevel en de benedenkerk werden in 1886-1888 opgetrokken. De gotische en neogotische kerk zou gegroeid zijn rond een Romaanse kerk, waarvan het ontstaan teruggaat tot de 11de eeuw en mogelijk nog vroeger. Opgravingen in maart 1979 brachten de halfronde Romaanse absis aan het licht. Tussen 1978 en 1994 vonden restauratiewerken plaats, zowel aan de buitenzijde als binnenin. De kerk werd voor haar binnenrestauratie onderscheiden op 29 september 1989 door het Verbond van de Kringen voor Heemkunde van Oost-Vlaanderen. De O.L.V.-kerk omvat talrijke kunstschatten en merkwaardigheden: beeldhouwwerk (predikstoel, koorgestoelte, biechtstoelen en communiebank) van Adriaan en Philip Nijs (18de eeuw), het praalgraf van Temses eerste heer Roeland Lefèvre (1517), de grafsteen van de H. Amelberga (1872), zilversmeedwerk, glasramen en schilderijen (o.a. van Rubens’ leerling Cornelis Schut). Bij besluit van de Vlaamse Executieve van 3/2/1983 werd ze in haar geheel beschermd. Sinds 2002 is de kerk tijdens het toeristisch seizoen (15/6-15/9) vrij toegankelijk op zater- en zondag van 12 tot 17 uur. Wekelijkse eucharistievieringen: zondag 11 uur.

 

 

 
Atelier Karel Aubroeck

 

In het complex Fonteinstraat 9 woonde en werkte beeldhouwer Karel Aubroeck (Temse, 1894-1986), schepper van o.m. de IJzerbeelden in Diksmuide en het monument van Koning Albert I in Nieuwpoort, kunstwerken die hij als laureaat van prijskampen creëerde en waardoor hij internationale bekendheid verwierf. In Temse zijn talrijke werken van zijn hand te zien: de bronzen beelden De Schelde en De Golven aan de Scheldebrug, het H. Amelbergabeeld in het Vlietpark, het moeder en kind-bas-reliëf aan het OCMW-gebouw (Kouterstraat 1), een houten H. Amelbergabeeld in de puntgevel van de kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeën (hoek Sint-Jorisstraat-Fonteinstraat), de gedenksteen van de oorlogsgesneuvelden onder de pui van het gemeentehuis. Het Gemeentemuseum bezit van zijn hand een marmeren vrouwenhoofd, een houten borstbeeld van Ernest Wilford en een maquette van het IJzerbeeld De gebroeders Van Raemdonck. Het OCMW is eigenaar van de bronzen buste van de Temsese hoofdchirurg Camille Vennens (1882-1963). Het atelier van K. Aubroeck was vanaf 2001 niet meer toegankelijk voor het publiek. In 2002 verkocht de familie het complex aan een architectenbureau.

 

 
De Golven

 

Zie De Schelde

 

 
Pedro Colomasluis

 

In opdracht van Pedro I Coloma, vrijheer van Bornem, werd in 1589-1592 de Schelde met de Oude Schelde verbonden d.m.v. een nauwe vaargeul, eindigend in een sassluis. In de muur van het sas liet hij in 1592 een gedenksteen aanbrengen; deze werd in 1942 verwijderd. Door de doorbraak van de sasdeuren op 21 maart 1961 was het daarna niet meer mogelijk om schepen te versassen in het oude sas van Bornem. Vóór het eerstvolgende vloedgetij werd toen een stalen plaat van de Boelwerf van Temse aangebracht op de plaats van de weggespoelde deuren, waardoor de bres werd gedicht en een ramp werd vermeden. In 1980 werd halfweg de Oude Schelde een afwateringskanaal gegraven naar de Schelde en voorzien van een sluis, waarnaar in de volksmond wordt verwezen als de nieuwe sluis van Weert. Het sinds 1991 beschermde oude sas of de Pedro Colomasluis kreeg bij de restauratie vanaf 1999 nieuwe sasdeuren. Bij de inhuldiging van gerestaureerde sas in de lente van 2001 werd ook een nieuwe gedenksteen aangebracht. De Oude Schelde is eigendom van graaf John de Marnix de Sainte Aldegonde, bewoner en eigenaar van het kasteel van Bornem.

 

 
Scheldebruggen

 

De Scheldebruggen verbinden Temse en het Land van Waas (provincie Oost-Vlaanderen) met Bornem en Klein-Brabant (provincie Antwerpen). De eerste brug, ontworpen door de Franse constructeur Gustave Eiffel (cf. Eiffeltoren) en voltooid in 1870, werd gebouwd om de spoorwegverbinding Mechelen-Terneuzen mogelijk te maken. Tot stand gekomen in een tijd toen wagens en fietsen nog niet bestonden, was zij enkel toegankelijk voor spoorwegverkeer en voetgangers. Met een lengte van 343 m was zij toen al de langste brug van België. In 1940 werd ze om strategische redenen door Franse en Belgische genietroepen opgeblazen. De eerste paalslag van de bouw van de nieuwe brug vond plaats op 2/6/1949. Op 19/12/1955 werd de brug plechtig ingehuldigd door Koning Boudewijn en ingewijd door Mgr. Karel Calewaert, bisschop van Gent. Met haar 365 m is zij de langste brug van België. Zij omvat een spoor- en rijweg, met aan beide zijden een voet- en fietspad. De Scheldebrug Bornem-Temse heeft een ophaalbaar gedeelte voor de doorgang van schepen. In april 1994 werd het beweegbaar gedeelte vervangen door een nieuwe rolbasculebrug; de plechtige heropening van de brug vond plaats op 29 april 1994.

 

 

 
De Schelde

 

Dit monumentale bronzen beeld is van de hand van Karel Aubroeck (Temse, 1894-1986), schepper van o.a. de IJzerbeelden in Diksmuide, het Koning Albert I-monument in Nieuwpoort en het bronzen beeld De Golven aan de andere zijde van de brug. De Schelde en De Golven werden in opdracht van het Ministerie van Openbare Werken aan de brug geplaatst in respectievelijk 1958 en 1964.

 

 
Herenhuis Wilfordkaai 36

 

Het huis Orlay-De Ryck (genoemd naar de eerste eigenaars) is één van de architectonische parels van het centrum van Temse. De woning, in 1912 opgetrokken op gronden die voorheen deel uitmaakten van het kasteeldomein van Janssens de Varebeke, werd gebouwd naar de plannen van architect Karel Nissens, die ook het gemeentehuis ontwierp. Stijl: eclecticisme (vermenging van stijlen). Een opvallend element is de combinatie van verschillende bouwmaterialen (steen, hout, kleurentegels,…) aan de buitenzijde. In de jaren ’80 wilde de nieuwe eigenaar een garage in de woning integreren. Het gemeentebestuur verleende daarvoor geen bouwvergunning, omdat de gevel dan zou verminkt worden. Het pand werd daarna verkocht aan een particulier, die het volledig opknapte. Begin 2001 dienden de eigenaars een aanvraag in bij de Dienst Monumenten en Landschappen tot bescherming van de woning als monument.

 

 
De Tuysscher en de Azijnzeker

 

Beeldhouwer Valeer Peirsman creëerde dit bronzen kunstwerk in opdracht van Toerisme Temse en het gemeentebestuur. Het is een compositie van twee figuren, die de oude en de huidige spotnaam van de Temsenaar voorstelt. De oude spotnaam, tuysscher, betekent dobbelaar voor grof geld. De huidige spotnaam, azijnzeker, vindt zijn wortels in de oprichting van meerdere azijnbrouwerijen in de 18de eeuw. Het monument werd onthuld op 20/9/1997. De directe omgeving rond het monument werd in 1998 in een nieuw kleedje gestoken (voetpad naar het kunstwerk, groenzone, parkeerplaatsen, rustbanken, zonnewijzer).

 

 

 
Kaailopers

 

Onverbrekelijk verbonden met de kaai en de havenactiviteiten waren de veelbesproken scheepslossers en -laders van vóór Wereldoorlog II, plaatselijk kaailopers genoemd, een term die ook werd gebruikt voor mannen die veel tijd op de kaai doorbrachten. Een aantal onder hen zijn als legendarische volksfiguren in de herinnering blijven voortleven. Valeer Peirsman creëerde de beeldengroep in opdracht van Toerisme Temse en het gemeentebestuur. Drie van de vier beelden zijn gebaseerd op authentieke kaailopers, in de volksmond bekend als den Bruine (Alfons Gosselin - uiterst links), de Mekker (Désiré Aelbrecht - tweede van links) en de Schele Wringer (Frans Vervynckt - uiterst rechts. De vierde kaailoper, tweede van rechts, staat symbool voor alle kaailopers. De beeldengroep werd officieel onthuld op 25 mei 1991. Sindsdien vormt hij een waar toeristisch visitekaartje en één der meest populaire herkenningstekens van Temse, o.m. ook vereeuwigd in de stripalbums Haaiman (Kiekeboe, Merho, 1993) en Het Zevende Zwaard (Jommeke, Jef Nys, 1993). Het monument biedt ruimte voor toeristen om zich in dit gezelschap te laten fotograferen.

 

 

 
De Watermolen

 

Dit cultuurhistorische gebouw, waarvan de oorsprong teruggaat tot de 16de eeuw, dateert grotendeels uit 1787 en het Molenhuis (rechtergedeelte) uit 1616 (de ankers zijn nog in de buitengevel te zien). In het gebouw was een drietal eeuwen een watermolen gevestigd, die in beweging werd gehouden door de Vliet. Overwelvings- en kanaliseringswerken aan deze waterloop leidden eind van de 19de eeuw tot verzanding, waardoor het draaien van het waterrad bemoeilijkt en uiteindelijk onmogelijk gemaakt werd. Het oorspronkelijk rad, dat zich aan de rechterzijgevel bevond, verdween op het einde van de 19de eeuw. In het begin van de 20ste eeuw kreeg het gebouw de bestemming van café-restaurant. De overstroming van 14/12/1973 richtte grote schade aan. De Watermolen verloor geleidelijk zijn glans. In 1979 viel de uitbating stil. In 1980 kocht het gemeentebestuur het gebouw aan, met de bedoeling het te laten uitgroeien tot het toeristisch centrum van de Wase Scheldekant (toeristisch infokantoor, expo- en vergaderruimte, sanitair). Het liet het rechtergedeelte restaureren begin jaren ’90. Het linkergedeelte werd in september 1995 verkocht aan de privé-sector verkocht en in 1998 gerestaureerd. In december 1998 opende het gebouw zijn deuren als eet- en praatcafé. Het gebouw werd op 23/7/1989 bij Besluit van de Vlaamse Executieve beschermd als monument. In 2000 werd aan de buitengevel het arduinen bas-reliëf Kaailopers aan De Watermolen van de hand van Temsenaar Harry Verbeke onthuld.

 

 
Priester Poppemuseum

 

Edward Poppe (Temse, 18/12/1890-Moerzeke, 10/6/1924) was vanaf zijn priesterwijding in 1916 achtereenvolgens onderpastoor op de Sint-Coletaparochie in Gent (1916-1918), directeur van de Zusters Sint-Vincentius a Paulo in Moerzeke (1918-1922) en geestelijk begeleider van de cibisten (geestelijken die hun legerdienst vervullen) in Leopoldsburg (1922-1924). Als begenadigd godsdienstpedagoog wist hij de eucharistische stroming binnen de Kerk te voorzien van een opvoedkundige methode, die tussen de twee wereldoorlogen een merkwaardige katholieke heropleving in Vlaanderen op gang bracht. Als bezieler van de Eucharistische Kruistocht heeft hij bovendien een hele generatie kinderen gevormd, voor wie hij het gebedenboekje Bij de Kindervriend (vertaald in 16 talen) schreef. Zijn proces tot zaligverklaring werd in 1966 bij de Congregatie der Riten in Rome ingeleid. De Kerk verklaarde hem eerbiedwaardig op 30 juni 1986 omwille van zijn heldhaftige beoefening van de deugden. Op zondag 3 oktober 1999 werd hij officieel zalig verklaard te Rome door paus Johannes Paulus II. Zijn geboortehuis, eigendom van de kerkfabriek Onze-Lieve-Vrouw, werd gerenoveerd en op 18/12/1990 ingewijd als museum. De gedenksteen boven het venster en het Mariabeeld, vervaardigd door E.H. August Nobels, werden in 1934 aangebracht t.g.v. de Poppefeesten in Temse (herdenking 10de verjaardag van zijn overlijden). Het museum is toegankelijk op zaterdag en zondag, van 14 tot 16 uur, behalve tijdens de sluitingsperiode van november tot en met maart; groepsbezoeken zijn heel het jaar mogelijk na aanvraag bij de gemeentelijke Dienst Toerisme (tel. 03-771 51 31).

 

 

 

 
Bloemmolens met neonletters Mario Merz

 

Deze maalderij werd in 1912 gebouwd met gedeeltelijk behoud van een oude woning die reeds in 1617 bestond (Boterhuis genoemd); het jaartal 1617 is in de gevel (zijde Wilfordkaai) aangebracht. In de oude Vlaamse renaissancegevel zitten nog de oorspronkelijke kruismonelen. Aan de zijgevel van de Bloemmolens, zijde Wilfordkaai, prijkt een kunstwerk dat de gereputeerde Italiaanse hedendaagse kunstenaar Mario Merz creëerde t.g.v. Jan Hoets kunstproject Ponton Temse in 1990. Het betreft de volgende tekst, aangebracht in rood neonlicht: Wij kijken door de vensters - U kijkt door de vensters - naar ons die U bekijken. Deze bij duisternis verlichte tekst geldt in insiderskringen als een schoolvoorbeeld van een geslaagde aankleding van een dode gevel en vormt tevens een dankbaar herkennings- en oriënteringspunt vanuit Bornem. De tekst betreft kritiek op de gevel die na Wereldoorlog I werd aangepast in functie van de bedrijfsactiviteit; ooit behoorde hij tot de mooiste van de gemeente. In 2001 werd hij gerenoveerd.

 

 

 
Priester Poppemonument

 

Op zondag 3 oktober 1999 werd priester Edward Poppe (°Temse, 1890-†Moerzeke, 1924) officieel zalig verklaard te Rome door Paus Johannes-Paulus II. Naar aanleiding daarvan namen de vzw Parochiale Werken en het gemeentebestuur het initiatief tot de realisatie van een Priester Poppemonument (standbeeld + bas-reliëf, dat Poppes leven samenvat) aan de toegang tot de decanale kerk. De opdracht werd toegewezen aan beeldhouwer Valeer Peirsman uit Temse. Het monument werd onthuld op 29 april 2000.

 

 

 
Gemeentehuis

 

Dit monumentaal bouwwerk, ontworpen door architect Karel Nissens en gekenmerkt door eclecticisme (= vermenging van stijlen), werd voltooid in 1905 en in gebruik genomen in 1906. Het prachtige belfort, 31 m hoog tot de bovenkant van de windwijzer, bezit een beiaard met volautomatisch galmbordensysteem (het eerste in België), in werking gesteld in 1976. In 2000 werd de beiaard van 19 nieuwe deuntjes voorzien, aangepast aan de seizoenen. Bij Ministerieel Besluit van 1/12/2000 werd het historisch gedeelte van het gemeentehuis beschermd als monument. Op ongeveer dezelfde plaats bevond zich het vorige gemeentehuis, dat rond 1900 werd gesloopt.

 

Laatst aangepast op woensdag, 22 maart 2017 15:00
 

Favorieten |  Abonneer | Share on facebook | delen op twitter Share on Twitter